जनतासँग गरिएका प्रतिबद्धता अनुसार काम भएका छन

जनतासँग गरिएका प्रतिबद्धता अनुसार काम भएका छन, जनताबाट ५ वर्षका लागि अनुमोदित भएका जनप्रतिनिधिहरु यतिबेला के गरिरहेका छन् ? जनताको हितमा काम गर्छौं भनेर चुनावी नारा सहित जनताको घरदैलोमा पुगेका जनप्रतिनिधिले साच्चिकै जनतामुखी भएर काम गरेका छन या छैनन् ? यिनी विषयमा केन्द्रीत रहेर हामीले लमही नगरपालिका वडा नम्बर ६ का वडा अध्यक्ष श्याम नारायण चौधरीसंग कुराकानी गरेका छौं ।

अध्यक्ष ज्यू स्वागत छ, सन्चै हुनुहुन्छ ?
धन्यवाद, हजुर सन्चै छु ।

स्थानीय तहको निर्वाचन भएको तीन वर्ष भइसक्यो, यो बीचमा वडाको विकासका लागि के–के काम गर्नु भयो ?
विगत तीन वर्षको अवधिमा निर्वाचनमा जनतासँग गरिएका प्रतिबद्धता अनुसार धेरै योजना निर्माण, कार्यान्वयन र मूल्याङ्कनसम्मका कामहरू सम्पन्न गरेका छौं । पूर्वाधार सुधार, सामाजिक न्याय, स्वास्थ्य, शिक्षा, कृषि, रोजगारी र सुशासनका क्षेत्रहरूमा सन्तुलित रूपमा अगाडि बढाइएको छ । यद्यपि, केही योजना स्रोत र प्रक्रियागत कारणले क्रमिक रूपमा कार्यान्वयन हुँदैछन् । जनताको सुझाव, सहयोग र निगरानीले गर्दा अहिलेसम्मका कामहरू पारदर्शी, परिणाममुखी र जनउत्तरदायी बन्न सफल भएका छन् ।

निर्वाचनमा जनतासँग गरेका प्रतिवद्धता अनुसार काम के के काम पुरा गर्न सक्नु भयो ?
निर्वाचनमा जनतासँग गरेका प्रतिवद्धता मध्य केही कामहरु गरिएको छ । पूर्वाधार विकासको क्षेत्रमा उल्लेखनीय कार्य भएको छ । नयाँ बाटो खोल्ने कार्य सम्पन्न भएको छ । सडकबत्ती जडान गरी साँझपखको सुरक्षालाई सहज बनाइएको छ । म सामाजिक विकास समितिको संयोजल पनि हो, शिक्षा क्षेत्रमा पनि पहिलेको तुलनामा केहि सुधार भएको छ । सामुदायिक विद्यालयमा कक्षा कोठा, शौचालय, खानेपानी र पर्खालको निर्माण भएको छ । कम्प्युटर र पुस्तक सहयोग गरी विद्यालयमा प्रविधिमैत्री वातावरण सिर्जना गरिएको छ । विद्यार्थीलाई शैक्षिक सामग्री (झोला, किताब, युनिफर्म) वितरण गरेको छु । केही विद्यालयमा शिक्षकको व्यवस्था मिलाउनका लागि पहल भैरहेको छ । स्वास्थ्य सेवामा पनि सुधार भएको छ । नियमित स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन (दाँत, आँखा, महिला स्वास्थ्य), मातृ–शिशु स्वास्थ्यको प्रवद्र्धन कार्यक्रम सफलतापूर्वक सञ्चालन गरेका छौ । कृषि तथा आयआर्जन प्रवद्र्धन अन्तर्गत कृषकलाई बीउ, मल, औजार वितरण तथा तालिम कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । कृषिजन्य उत्पादनको बजारीकरणका लागि सहकारीमार्फत समन्वय गरेका छौं । पशुपालन, तरकारी खेती र लघु उद्यमका लागि अनुदान सहयोग भएको छ । युवा र खेलकुद प्रवद्र्धनमा जोड दिएका छौं । जेष्ठ नागरिक, एकल महिला, अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई सामाजिक सुरक्षा भत्ता समयमा उपलब्ध गराएका छौं । विपन्न वर्गलाई स्वास्थ्य उपचार तथा आवास निर्माणमा सहजीकरण गर्नुका साथै दलित तथा सीमान्तकृत समुदायका लागि लक्षित योजना सञ्चालन गर्दै सुशासन र सेवा प्रवाहमा सुधार ल्याएका छौँ ।

वडाको विकासका लागि गर्नुपर्ने महत्वपूर्ण योजना केही छ ?
वडाको विकासको मतलब केवल संरचना होइन, जनताको जीवनशैलीमा सकारात्मक, दिगो र समावेशी परिवर्तन ल्याउनु हो । माथि उल्लेखित योजना क्षेत्रहरू व्यवहारमा लागू गर्न सके वडाको विकासमा गुणात्मक फड्को मार्न सकिन्छ । त्यसका लागि जस्तै नागरिक सहभागिता, स्रोतसाधनको सदुपयोग, पारदर्शिता र समन्वययुक्त कार्यशैली अत्यन्त आवश्यक छ । यसमा आधारभूत सेवा, सामाजिक समावेशीता, आर्थिक सशक्तीकरण, पर्यावरणीय सन्तुलन र सुशासन सबै पक्ष समेटिनु आवश्यक हुन्छ ।

आगामी दुई वर्ष वडाको विकासका लागि तपाईँको प्राथमिकता के–के विषय रहन्छन ?
विकास केवल संरचना बनाउने कुरा होइन, जनताको जीवनमा परिवर्तन ल्याउने प्रक्रिया हो । मेरो प्राथमिकता यस्तो विकासमा केन्द्रित रहनेछ, जहाँ सबै बाँच्ने अधिकार, अवसर र सम्मानका साथ अघि बढ्नु पर्छ । अबका दुई वर्षमा म विकास र सुशासनलाई सँगै अघि बढाउने, स्रोतसाधनको न्यायोचित वितरण गर्ने र जनअपेक्षासँग मेल खाने कार्यमार्फत वडालाई समृद्ध र आत्मनिर्भर बनाउन प्रतिबद्ध छु । जनप्रतिनिधिका रूपमा मैले विगतको कार्यकालमा जनताको आवश्यकता, चुनौती र अपेक्षालाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर पाएँ । अबको दुई वर्षलाई मैले परिणाममुखी, जनउत्तरदायी र समावेशी विकासको अवधारणामा आधारित बनाउने लक्ष्य राखेको छु ।

जनप्रतिनिधिका रुपमा काम गर्दा के कस्ता चुनौतीहरू आउँदा रहेछन ?
जनप्रतिनिधि हुनु केवल पदमा बस्नु होइन यो जनताको विश्वास, आशा र अपेक्षाको भारी बोकेको जिम्मेवारी हो । काम गर्ने क्रममा विभिन्न प्रकारका चुनौतीहरू आउँछन्, जसले नीतिगत निर्णयदेखि व्यवहारिक कार्यान्वयनसम्म असर पार्छ । जनप्रतिनिधिको जिम्मेवारी गहन र बहुआयामिक हुन्छ । काम गर्ने क्रममा स्रोत अभावदेखि राजनीतिक हस्तक्षेप, सामाजिक दबाब, जनअपेक्षा, प्रशासनिक ढिलासुस्ती र कानुनी अस्पष्टता जस्ता अनेकौं चुनौतीहरू आउँछन् । यद्यपि, सकारात्मक सोच, पारदर्शिता, समन्वय, संवाद, र जनसहभागितामा विश्वास राखी काम गरिने हो भने यी चुनौतीलाई अवसरमा बदल्न सकिन्छ । जनप्रतिनिधिको सफलताको मापन केवल उपलब्धीले होइन, चुनौतीबीच कति निष्ठापूर्वक, पारदर्शी ढंगले र जनमुखी रूपमा सेवा गर्न सकिन्छ भन्ने कुराले निर्धारण गर्छ ।

स्रोतसाधन र बजेटका हिसावले योजना कार्यान्वयन गर्न कत्तिको सहज छ ?
नेपालमा संघीय शासन प्रणाली लागू भएसँगै नीति तथा योजना निर्माणको अधिकार स्थानीय तहसम्म पुगेको छ । तर योजना बनाउनु र त्यसलाई सफलतापूर्वक कार्यान्वयन गर्नुमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा हो । उपलब्ध मेरो अनुभवमा, स्रोतसाधन र बजेटका हिसाबले योजना कार्यान्वयनमा केही सम्भावना रहेका छन् भने धेरै चुनौतीहरू पनि छन् । नागरिक सहभागिता, सामाजिक उत्तरदायित्व र प्रविधिको प्रभावकारी प्रयोगमार्फत योजनाको कार्यान्वयनलाई अझ सहज र प्रभावशाली बनाउन सकिन्छ । यदि यी उपायहरू अपनाइए भने स्रोतसाधन र बजेटका हिसाबले योजना कार्यान्वयन दिगो र जनमुखी बन्न सक्छ ।

संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच समन्वयमा कस्तो अनुभव रह्यो ?
संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच समन्वय संघीय शासनको मेरुदण्ड हो । मेरो अनुभवमा, यो समन्वय कहिले जटिल, कहिले सहयोगी, कहिले प्रेरणादायी त कहिले निराशाजनक पनि हुन सक्छ । तर यथोचित संवाद, स्पष्ट अधिकार बाँडफाँट, पारदर्शिता र विश्वासको आधारमा अगाडि बढ्न सकिएमा समन्वय अझ सुदृढ र जनउत्तरदायी हुन सक्छ । संघीयताको सार जनतामाझ अनुभूत हुने गरी देखिनु पर्छ । त्यसका लागि समन्वय केवल औपचारिक प्रक्रिया नभई साझा दृष्टिकोण र एकीकृत कार्यान्वयनको संस्कार बन्नु आवश्यक छ ।

जनप्रतिनिधिका रुपमा काम गरिरहदा जनताका अपेक्षा कस्तो पाउनुभयो ?
जनप्रतिनिधिका रूपमा मैले जनताको अपेक्षा केवल माग होइन, विश्वासको अभिव्यक्ति हो भन्ने बुझे । उनीहरूले प्रतिनिधिलाई आफ्नो सपना साकार पार्ने माध्यमका रूपमा हेर्छन् । त्यसैले, ती अपेक्षाको सम्मान गर्दै, जवाफदेही, पारदर्शी र जनमुखी कार्यशैलीमार्फत जनताको विश्वास कायम राख्नु आजको सबैभन्दा ठूलो जिम्मेवारी हो ।

नीति तथा योजना बनाउन जनसहभागिताको भूमिका कत्तिको सुनिश्चित गर्न सक्नुभयो ?
नीति तथा योजना निर्माणमा जनसहभागिता वैधानिक प्रक्रिया नभई विकास र सुशासनको आधार हो । जनताले महसुस गर्न सक्ने, तिनीहरूको आवश्यकता सम्बोधन गर्ने, र व्यवहारिक कार्यान्वयन सम्भव हुने नीति निर्माणका लागि नागरिक सहभागिता अपरिहार्य हुन्छ । मैले नीति तथा योजना निर्माणमा जनताको सक्रिय सहभागिता सुनिश्चित गर्न सैद्धान्तिक प्रतिबद्धता मात्र होइन, व्यवहारिक कार्यहरू पनि अघि बढाएको छु ।

जनप्रतिनिधिप्रति नागरिकको गुनासो किन बढेको होला जस्तो लाग्छ ?
जनप्रतिनिधिप्रति नागरिकको गुनासो बढ्नु भनेको जनताको अपेक्षा र प्रतिनिधिको कार्यशैलीबीचको अन्तर हो । जबसम्म जनप्रतिनिधिले जनताको भावना बुझेर पारदर्शी, जवाफदेही र सेवामुखी रूपमा काम गर्दैनन्, तबसम्म गुनासो बढ्दै जाने सम्भावना पनि त्यत्तिकै रहन्छ । जनप्रतिनिधिप्रति नागरिकको गुनासो थुप्रै छन्, हामीले सच्चिनु पर्ने मैले देखेको छु । जनताको अपेक्षा र वास्तविकता बीचको निर्वाचनको समयमा जनप्रतिनिधिले दिएका आश्वासनहरू र व्यवहारमा गरेका कामबीच ठूलो अन्तर देखिन्छ । जनताले तत्काल सुधार र विकासको अपेक्षा गर्छन्, तर त्यसको गति सुस्त हुँदा नागरिकमा निराशा बढ्छ । जनप्रतिनिधिले निर्णय, खर्च र योजनाको प्रगति स्पष्ट रूपमा सार्वजनिक नगर्दा नागरिकमा शंका र असन्तोष पैदा हुन्छ । त्यस्तै विकास बजेटको दुरुपयोग, ठेक्का प्रक्रियामा अनियमितता, वा आफ्नो नातागोता र समर्थकलाई प्राथमिकता दिने प्रवृत्तिले पनि आम नागरिकले जनप्रतिनिधि संग गुनासो पोख्ने गरेका छन् । निर्वाचनपछि जनप्रतिनिधि गाउँ–घर कम जाने, जनताको समस्या प्रत्यक्ष सुन्न समय नदिने, वा भेटघाट गर्न गाह्रो मान्ने प्रवृतिले नागरिक रुष्ट छन् ।

अन्त्यमा केही भन्नू पर्ने छ कि ?
वडा कार्यालयले हालसम्म गरेका कार्यहरू र अझ गर्न बाँकी रहेका कामहरूको बारेमा तपाईंको सञ्चार माध्यमबाट जनता समक्ष पुर्याउने अवसर दिनु भएकोमा धन्यवाद दिन चाहान्छु । हामीले गरेका काम र प्रयास जनताको जीवनस्तर सुधार, सेवा प्रवाहमा सहजता र वडाको समुन्नत विकासका लागि लक्षित छन् । हामीले स्रोतको सीमितता, नीति प्रक्रिया र कार्यान्वयनका चुनौतीबीच पनि समर्पणका साथ काम गरिरहेका छौं । तर, अझ धेरै गर्न बाँकी छ, केही योजना कार्यान्वयनको चरणमा छन्, केही प्रक्रिया मै छन् । त्यसैले, आगामी दिनहरूमा पनि तपाईँहरूको साथ, विश्वास र निरन्तर सहयोगको अपेक्षा गर्दछु, धन्यवाद ।