बगार बाबा धार्मिक विकास क्षेत्रले भर्खरै नयाँ कार्यसमिति प्राप्त गरेको छ । धार्मिक तथा ऐतिहासिक महत्व बोकेको बगार बाबा क्षेत्र नेपाल सरकारको एक सय नयाँ पर्यटन गन्तव्यको सूचीमा समेत समावेश हुन सफल महत्वपूर्ण धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थल हो ।
लमही नगरपालिका ९ रिहारमा अवस्थित यस क्षेत्रको धार्मिक महत्वलाई थप उजागर गर्दै यसको संरक्षण, संवर्द्धन, पूर्वाधार विकास तथा पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि नयाँ कार्यसमितिले कस्तो योजना अघि सारेको छ भन्ने विषय अहिले चासोको केन्द्रमा छ ।
भर्खरै सम्पन्न निर्वाचनबाट समितिको अध्यक्षमा मेघराज पछाई निर्वाचित हुनुभएको छ । नयाँ नेतृत्वसँगै बगार बाबा क्षेत्रको विकासले नयाँ गति लिने अपेक्षा गरिएको छ ।
यही विषयमा बगार बाबा धार्मिक विकास क्षेत्रको आगामी कार्यदिशा, दीर्घकालीन योजना, धार्मिक तथा ऐतिहासिक सम्पदाको संरक्षण, पर्यटकीय पूर्वाधार निर्माण र क्षेत्रको समग्र विकासका विषयमा हामीले नवनिर्वाचित अध्यक्ष मेघराज पछाईसँग विशेष कुराकानी गरेका छौँ ।
सर्वप्रथम अध्यक्षमा निर्वाचित हुनुभएकोमा बधाई छ, यहाँको नेतृत्व गर्ने जिम्मेवारी पाउँदा तपाईंको प्राथमिकता के हुनेछ ?
धन्यवाद, बगार बाबा धार्मिक, ऐतिहासिक र सांस्कृतिक दृष्टिले अत्यन्तै महत्वपूर्ण क्षेत्र हो । द्वापर युगसँग जोडिएको धार्मिक विश्वास र इतिहास बोकेको यस क्षेत्रलाई व्यवस्थित ढंगले विकास गर्ने जिम्मेवारी हामीलाई प्राप्त भएको छ । त्यसैले हाम्रो पहिलो प्राथमिकता बगार बाबाको धार्मिक तथा ऐतिहासिक महत्वलाई संरक्षण गर्दै यसलाई व्यवस्थित, आकर्षक र पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा विकास गर्नु हुनेछ ।
बगार बाबा नेपाल सरकारको एक सय नयाँ पर्यटन गन्तव्यको सूचीमा पनि पर्न सफल भएको क्षेत्र हो । यो अवसरलाई समितिले कसरी उपयोग गर्ने योजना बनाएको छ ?
यो हाम्रा लागि ठूलो अवसर हो । सरकारको पर्यटन गन्तव्यको सूचीमा पर्नु मात्रै पर्याप्त हुँदैन, त्यसअनुसार आवश्यक पूर्वाधार र प्रचार–प्रसार पनि हुनुपर्छ । स्थानीय, प्रदेश र संघीय सरकारसँग समन्वय गरेर बगार बाबालाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा चिनाउने हाम्रो योजना छ । यहाँ आउने धार्मिक पर्यटक र अन्य पर्यटकका लागि आवश्यक पूर्वाधार निर्माण, सूचना केन्द्र, पार्किङ, खानेपानी, शौचालय, विश्रामस्थल तथा बाटोघाटोको सुधारमा पनि हामीले ध्यान दिनेछौँ ।
तपाईंले दीर्घकालीन विकासको कुरा गर्नुभयो । त्यस्तो दीर्घकालीन योजनामा मुख्य मुख्य विषय के के पर्छन् ?
हाम्रो दीर्घकालीन योजना धेरै पक्ष समेटेर बनाउने हो । पहिलो कुरा धार्मिक तथा ऐतिहासिक सम्पदाको संरक्षण हो । त्यसपछि पूर्वाधार विकास, पर्यटकीय आकर्षण थप्ने, हरियाली तथा वातावरण संरक्षण गर्ने, नियमित पूजा आराधना तथा धार्मिक कार्यक्रमलाई व्यवस्थित गर्ने र बगार बाबा क्षेत्रलाई अध्ययन तथा अनुसन्धानको केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने हाम्रो सोच छ ।
त्यस्तै यहाँ आउने भक्तजन र पर्यटकलाई लामो समयसम्म बस्न सक्ने वातावरण बनाउने, स्थानीय उत्पादन तथा व्यवसायलाई जोड्ने र स्थानीय युवालाई रोजगारी तथा आयआर्जनसँग जोड्ने योजना पनि छ ।
बगार बाबा द्वापर युगसँग जोडिएको धार्मिक क्षेत्रका रूपमा चिनिन्छ । यसको ऐतिहासिक तथा धार्मिक महत्वलाई संरक्षण गर्न के गर्नुहुन्छ ?
धार्मिक आस्था र इतिहास हाम्रो मुख्य सम्पत्ति हो । त्यसैले यसको संरक्षणमा विशेष ध्यान दिन्छौँ । यहाँ प्रचलित धार्मिक मान्यता, किंवदन्ती, पुराना दस्तावेज तथा मौखिक इतिहासलाई संकलन गरेर अभिलेखीकरण गर्ने आवश्यकता छ । यस विषयमा इतिहासविद्, संस्कृतिविद्, पुरातत्वविद् र सम्बन्धित निकायसँग सहकार्य गरेर अध्ययन अनुसन्धान अघि बढाउने हाम्रो योजना छ । हामीले भावी पुस्ताले पनि बगार बाबाको इतिहास र धार्मिक महत्व बुझ्न सक्ने गरी सूचना बोर्ड, डिजिटल सामग्री तथा आवश्यक प्रकाशनको व्यवस्था गर्ने सोच बनाएका छौँ ।
धार्मिक पर्यटनको विकासका लागि पूर्वाधार निकै महत्वपूर्ण हुन्छ । तत्काल सुधार गर्नुपर्ने पूर्वाधार के के हुन ?
सडक तथा पहुँचमार्ग, पार्किङ, खानेपानी, शौचालय, विद्युत्, सरसफाइ, विश्रामस्थल र सुरक्षा व्यवस्थालाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ । भक्तजन तथा पर्यटकले सहज रूपमा पूजा गर्न र घुम्न सक्ने वातावरण बनाउनुपर्छ । वृद्धवृद्धा, महिला, बालबालिका तथा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई समेत सहज हुने पूर्वाधार निर्माण गर्न हामी सम्बन्धित निकायसँग पहल गर्नेछौँ ।
बगार बाबा क्षेत्रमा पर्यटकको बसाइ लम्ब्याउन के गर्न सकिन्छ ?
धार्मिक स्थलमा दर्शन मात्रै गरेर फर्किने अवस्था अन्त्य गर्नुपर्छ । बगार बाबा क्षेत्रलाई वरपरका अन्य पर्यटकीय तथा प्राकृतिक क्षेत्रसँग जोडेर धार्मिक तथा पर्यटकीय सर्किटका रूपमा विकास गर्न सकिन्छ । यहाँ ध्यान तथा योग केन्द्र, धार्मिक संग्रहालय, उद्यान, सांस्कृतिक कार्यक्रम तथा स्थानीय कला संस्कृति प्रदर्शन गर्ने गतिविधि सञ्चालन गर्न सकिन्छ । स्थानीय खानाका परिकार, हस्तकला र कृषि उत्पादनलाई समेत पर्यटनसँग जोड्न सकियो भने स्थानीय समुदायले प्रत्यक्ष लाभ लिन सक्छ ।
स्थानीय समुदायको सहभागिताबिना धार्मिक क्षेत्रको विकास सम्भव हुँदैन । स्थानीयवासीलाई कसरी जोड्नुहुन्छ ?
बिल्कुलै सही कुरा हो । बगार बाबा स्थानीय समुदायको साझा सम्पदा हो । त्यसैले यसको विकासमा स्थानीयवासीको सहभागिता अनिवार्य छ । स्थानीय युवालाई स्वयंसेवा, पर्यटन, सरसफाइ, सुरक्षा र व्यवस्थापनमा जोड्नेछौँ । स्थानीय व्यवसायी तथा समुदायसँग सहकार्य गरेर रोजगारी र आयआर्जनका अवसर सिर्जना गर्ने हाम्रो प्रयास हुनेछ ।
प्रचार प्रसारको क्षेत्रमा नयाँ समितिको योजना कस्तो छ ?
अहिलेको समयमा प्रचारप्रसारको सबैभन्दा प्रभावकारी माध्यम डिजिटल प्रविधि हो । बगार बाबाको इतिहास, धार्मिक महत्व, प्राकृतिक सौन्दर्य र यहाँ हुने गतिविधिलाई सामाजिक सञ्जाल, वेबसाइट तथा डिजिटल सामग्रीमार्फत देश विदेशसम्म पुर्याउने योजना छ । धार्मिक पर्व तथा विशेष अवसरमा वृत्तचित्र, भिडियो र प्रचार सामग्री निर्माण गरेर व्यापक प्रचार गर्नेछौँ ।
विकाससँगै वातावरण संरक्षण पनि चुनौतीपूर्ण विषय हो । यसतर्फ समितिको नीति के हुनेछ ?
हामी विकास र वातावरण संरक्षणलाई सँगसँगै लैजानुपर्छ भन्ने मान्यता राख्छौँ । बगार बाबा क्षेत्रमा प्लास्टिकजन्य फोहोर नियन्त्रण, नियमित सरसफाइ, वृक्षरोपण, हरियाली संरक्षण र फोहोर व्यवस्थापनलाई प्राथमिकता दिइनेछ । धार्मिक क्षेत्रको मौलिकता र प्राकृतिक सौन्दर्य नबिगारी आवश्यक पूर्वाधार निर्माण गर्ने हाम्रो नीति हुनेछ ।
अन्त्यमा बगार बाबा धार्मिक विकास क्षेत्रलाई पाँच वा दश वर्षपछि कस्तो अवस्थामा देख्न चाहनुहुन्छ ?
हाम्रो सपना बगार बाबालाई स्थानीय धार्मिक स्थलका रूपमा सीमित नराखी देशकै प्रमुख धार्मिक तथा पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्ने हो । यहाँ आउने भक्तजनले सहज, सुरक्षित र व्यवस्थित रूपमा दर्शन गर्न सकून्, पर्यटकले ऐतिहासिक तथा धार्मिक महत्व बुझ्न सकून् र स्थानीय समुदायले पनि यसको विकासबाट आर्थिक लाभ लिन सकून् भन्ने हाम्रो चाहना हो ।
त्यसका लागि समिति मात्रै होइन स्थानीय समुदाय, स्थानीय सरकार, प्रदेश सरकार, संघीय सरकार, निजी क्षेत्र, धार्मिक संघसंस्था र सम्पूर्ण सरोकारवालाको सहकार्य आवश्यक छ । हामी सबैको साझा प्रयासबाट बगार बाबालाई व्यवस्थित, आकर्षक र ऐतिहासिक पहिचान बोकेको धार्मिक पर्यटन गन्तव्य बनाउन सकिन्छ भन्ने विश्वास छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्